سه شنبه ۹۶/۷/۲۵   Tue 17/10/17

ده فاجعه‌ طبیعی عظیم در آینده نزدیک

چاپ مطلب بازدید : 1539 چهارشنبه ۲۰ خرداد ۹۴

پیش‌بینی ده فاجعه‌ عظیم طبیعی در آینده نزدیک توسط دانشمندان

ده فاجعه‌ طبیعی عظیم در آینده نزدیک

فجایع طبیعی

پیش‌بینی ده فاجعه‌ عظیم طبیعی در آینده نزدیک توسط دانشمندان

اختصاصی بیست ستون: 

طوفان، سیل، زلزله و سایر پدیده‌های ناخوشایند طبیعی، بخشی جدانشدنی از زندگی در روی کره زمین به شمار می‌آیند و ما همواره شاهد وقوع آن‌ها در مناطق مختلف دنیا هستیم. البته بعضی کشورها سهم بیشتری از این جلوه‌های خشم طبیعت دارند و همین مسئله باعث می‌شود که شهروندان این کشورها دلهره و ترس بیشتری داشته باشند.
در واکنش به این هراس جمعی، از گذشته دور دانشمندان و محققان با بررسی شرایط طبیعی، تلاش می‌کنند تا راهی برای پیش‌بینی و کاهش صدمات حاصله پیدا کنند. در قرن بیست و یکم با پیشرفت چشمگیر علم و تکنولوژی این پیش‌بینی‌ها دقت بیشتری پیدا کرده‌اند. در ادامه به ده مورد از شدیدترین فاجعه‌های طبیعی که در آینده نزدیک به وقوع خواهند پیوست، می‌پردازیم:

آتش‌سوزی بزرگ در جنگل‌های ایالات‌متحده، 2015 تا 2050

فجایع طبیعی

بر اساس پیش‌بینی متخصصان محیط‌زیست در دانشکده‌ی مهندسی و علوم کاربردی دانشگاه هاروارد (seas)، از این به بعد، هر سال شاهد افزایش چشمگیر مدت و وسعت آتش‌سوزی‌های فصلی طبیعی در جنگل‌های ایالات‌متحده خواهیم بود که این مسئله تا سال 2050 قسمت عمده‌ای از مناطق غربی ایلات متحده را نابود خواهد کرد.
 اخیرا سازمان نظارت بر جنگل‌ها و حیات‌وحش ایالات‌متحده اعلام کرد که از سال 1999 نرخ نابودی جنگل‌های این کشور براثر آتش‌سوزی‌ فصلی، از 2.2 به 6.4 میلیون هکتار در سال افزایش پیدا کرده است. با توجه به این افزایش بی‌رویه، در آینده نزدیک بخش عمده‌ای از ایالات‌متحده در آتش خواهد سوخت.

 

فوران آتش‌فشان بارواربونگا (baroarbunga) در جزیره ایسلند، 2014

فجایع طبیعی

در آگوست 2014، پایگاه هواشناسی جزیره ایسلند از افزایش سطح مواد مذاب در کوه آتش‌فشان بارواربونگا و احتمال فوران آن خبر داد؛ و تنها چند هفته بعد از منتشر شدن این پیش‌بینی، اتفاق مذکور به حقیقت پیوست.
 سطح مواد مذاب به دلیل بروز صدها زلزله در اطراف کوه آتش‌فشان در مدتی کمتر یک هفته به میزان خطرناکی افزایش پیدا کرد که این مسئله نشانه فوران آتش‌فشان در آینده نزدیک بود. به همین دلیل دانشمندان شروع به پیش‌بینی تبعات این اتفاق نمودند. عده‌ای معتقد بودند که ذوب شدن یخ‌ها توسط مواد مذاب باعث بروز سیلاب گسترده‌ای خواهد شد. بعضی از دانشمندان یقین داشتند که مواد مذاب از طریق یک شکاف 100 متری به نام هالوهران (holuhraun) که در نزدیکی بارواربونگا قرار دارد به یخچال طبیعی جزیره معروف به تورفایاکول (torfajokull) سرایت کرده و با ذوب کردن آن باعث تخریب رودهای اصلی جزیره ایسلند و نابود شدن نیروگاه‌های برق آبی می‌شود.
در 23 آگوست 2014 آتش‌فشان بارواربونگا فوران کرد و گدازه‌های آن باعث ذوب شدن تورفایاکول شدند. در طول هفته‌ی بعد از فوران، هزاران زلزله در نزدیکی بارواربونگا و مناطق اطراف آن به وقوع پیوست. در 31 آگوست هالالوهران نیز شروع به فوران کرد و به مدت شش ماه مواد مذاب و خاکستر از دهانه‌ی آن خارج شدند. حجم گدازه خارج‌شده به حدی بود که در هر پنج دقیقه می‌توانست یک استادیوم بزرگ فوتبال را پر کند. درنهایت این فوران آتش‌فشانی بیش از 1.5 میلیارد مترمکعب مواد مذاب ایجاد کرد و مساحتی حدود 86 کیلومترمربع را با گدازه و خاکستر پوشاند. فوران بارواربونگا بزرگ‌ترین فعالیت آتش‌فشانی جزیره ایسلند بعد از فوران کوه لکی (laki) در سال 1783 به شمار می‌آید.

 


زمین‌لرزه مگاتراست (megathrust) در شیلی، 2015 تا 2065

فجایع طبیعی

زمین‌لرزه مهیب آوریل 2014 در کشور شیلی، باعث فعال شدن یک گسل بزرگ شده است که در آینده‌ی نزدیک منجر به بروز یک زلزله شدیدتر با قدرت 8.5 ریشتر خواهد شد. 
زمین‌لرزه سال گذشته در سواحل شمال غربی شیلی با قدرت 8.2 ریشتر و شعاع 97 کیلومتر منجر به رانش زمین و ایجاد یک سونامی مرگبار شد و خسارات جانی و مالی گسترده‌ای به‌جا گذاشت. به عقیده دانشمندان این حادثه در آینده نزدیک باعث وقوع زمین‌لرزه‌ای شدیدتر در همین منطقه می‌شود.
زمین‌لرزه شهر ایکیه (iquique) پیامد رانده شدن یک صفحه تکنونیکی معروف به صفحه نازکا به لایه‌های پایین‌تر بر اثر فشار صفحه‌های تکتونیکی مجاور بود. این صفحه‌ی تکتونیکی در زیر یک منطقه زلزله‌خیز معروف به حلقه آتش قرار دارد و بیش از 75 درصد از آتش‌فشان‌های فعال دنیا نیز در این منطقه واقع شده‌اند. وقتی یک صفحه تکتونیکی به زیر صفحات مجاور کشیده می‌شود، گسل‌های اطراف آن به‌شدت تحت‌فشار قرار می‌گیرند و نهایتا این فشار به شکل لرزه‌های شدید آزاد می‌شود. به این نوع زمین‌لرزه اصطلاحا مگاتراست یا زمین‌لرزه عمده گفته می‌شود و زمین‌لرزه سال گذشته در شیلی از این نوع بود. نکته منفی اینجاست که در زمین‌لرزه سال 2014 تنها 33 درصد از فشار حاصل از حرکت صفحه‌های تکتونیکی آزاد شده و قسمت عمده آن در آینده نزدیک باعث ایجاد زمین‌لرزه‌ای شدیدتر خواهد شد.

 


زمین‌لرزه دوقلو در ژاپن، 2017

فجایع طبیعی

به پیش‌بینی دکتر ماساکی کیمورا کارشناس زمین‌لرزه و استاد بازنشسته در رشته زمین‌شناسی دریایی در دانشگاه ریوکیوژ، در سال 2017 یک زمین‌لرزه 9 ریشتری و کاملا مشابه زمین‌لرزه سال 2011 توکوهو، در ژاپن به وقوع خواهد پیوست.
در یازدهم مارس 2011 یک زمین‌لرزه 9 ریشتری در فاصله 372 کیلومتر از سواحل شمال شرقی توکیو به وقوع پیوست که باعث ایجاد یک سونامی با ارتفاع 9 متر شد و امواج حاصل خسارات کلی به کشور ژاپن وارد کردند. دکتر کیمورا این زلزله را نیز چهار سال پیش از وقوع پیش‌بینی کرده بود ولی شواهد و گزارش او توسط انجمن علمی اقیانوس آرام نادیده گرفته شدند.
پیش‌بینی دکتر کیمورا بر اساس یک مفهوم علمی مشهور به چشمان زلزله انجام گرفته که بر اساس تعداد زیاد زمین‌لرزه‌های خفیف ولی نادیده گرفته‌شده در این ناحیه مطرح شده است. او باور دارد که وقوع این زمین‌لرزه‌ها بهترین نشانه برای پیش‌بینی یک زمین‌لرزه بسیار شدید در آینده نزدیک است.
 البته چشمان زلزله تنها یکی از قسمت‌های روش چهار مرحله‌ای دکتر کیمورا برای پیش‌بینی زلزله به شمار می‌آید. ابن روش در حال حاضر تنها راه پیش‌بینی زمین‌لرزه با فاصله زمانی مناسب قبل از وقوع محسوب می‌شود ولی هنوز توسط سایر دانشمندان مطرح زمین‌شناسی مورد آزمایش و تائید قرار نگرفته است. سایر روش‌های مورد تائید برای پیش‌بینی، تنها چند ثانیه قبل از زمین‌لرزه می‌توانند وقوع آن را اعلام کنند.
به گفته دکتر کیمورا زمین‌لرزه سال 2017 در جزیره ایزو به وقوع خواهد پیوست و سونامی حاصل از آن ویرانی‌های کاملا مشابه سونامی سال 2011 به‌جا خواهد گذاشت.

 


فوران کوه آتش‌فشان فوجی، ژاپن 2015 تا 2053

فجایع طبیعی

زمین‌لرزه‌ توهوکو در ژاپن باعث افزایش سطح مواد مذاب و زمین‌لرزه‌های عمقی در 20 مورد از 110 آتش‌فشان این کشور شده است. به عقیده متخصصان زمین‌شناسی این کوه‌های آتش‌فشان هرلحظه ممکن است فوران کنند.
به گزارش سازمان هواشناسی ژاپن، اخیرا زمین‌لرزه‌ها و فعالیت‌های آتش‌فشانی عمقی زیادی در ژاپن مشاهده می‌شود. از 110 کوه آتش‌فشان این کشور 47 مورد آتش‌فشان فعال محسوب می‌شوند به این معنی که این کوه‌ها در طی 10 هزار سال گذشته قطعا محل فوران مواد مذاب هسته زمین به شکل مایع یا گاز بوده‌اند. بر اساس محاسبات زمین‌شناسی، کشور ژاپن در هر 38 سال می‌تواند یک‌بار فوران گسترده مواد مذاب داشته باشد ولی در چند سال اخیر، سالانه 15 مورد فعالیت آتش‌فشانی در این کشور مشاهده شده است.


بلندترین کوه آتش‌فشانی فعال ژاپن، کوه فوجی با 3773 متر ارتفاع است. در جولای 2014 یک گروه زمین‌شناس متشکل از دانشمندان ژاپنی و فرانسوی گزارشی منتشر کردند که از احتمال بالای فوران کوه فوجی خبر می‌داد. این کوه در 100 کیلومتری توکیو قرار دارد و به همین دلیل انتشار گزارش مذکور باعث نگرانی شدید شهروندان این شهر شده است. بر اساس پیش‌بینی گروه نامبرده، اگر کوه فوجی فوران کند، حداقل 750 هزار نفر از ساکنان توکیو در معرض خطر قرار می‌گیرند و باید به‌سرعت محل را ترک کنند. علاوه بر این احتمالا تمام شهر با لایه‌ای از خاکستر پوشیده خواهد شد.

 

زمین‌لرزه و سونامی در ایالت اُرِگان آمریکا، 2015 تا 2065


فجایع طبیعی

 بر اساس پیش‌بینی گروه مشاوران مسائل امنیتی مربوط به زمین‌لرزه در ایالت اُرِگان متشکل از 150 متخصص زبده تا 50 سال آینده یک زمین‌لرزه 8 تا 9 ریشتری و سونامی عظیم حاصل از آن باعث رانش زمین و تقسیم ناحیه ساحلی اُرِگان به دو بخش خواهد شد. سؤال این است که فاجعه دقیقا در چه زمانی به وقوع خواهد پیوست و آیا مسئولین ایالت برای مقابله با آن آمادگی لازم را دارند؟ 
این زمین‌لرزه - سونامی فاجعه‌بار براثر فرورانش صفحه تکتونیکی کاسکادیا (cascadia) و ایجاد یک شکاف در پوسته زمین به طول 1287 کیلومتر در فاصله 97 کیلومتری از ساحل اُرِگان به وقوع خواهد پیوست. جابجایی صفحه تکتونیکی ژان دو فوکا (juan de fuca) و صفحه قاره‌ای آمریکای جنوبی که آرام‌ترین جابه‌جایی صفحات تکتونیکی در صد سال اخیر به شمار می‌آید، عامل ایجاد این فرورانش است. البته این آرامش به‌زودی بر هم می‌خورد و به بزرگ‌ترین زمین‌لرزه قرن تبدیل می‌شود. بر اساس این پیش‌بینی که در سال 2010 انجام‌شده و به‌تازگی دوباره توسط گروه مذکور مورد تأکید قرار گرفته است، زمین‌لرزه - سونامی بیش از 10 هزار نفر قربانی خواهد داشت و جدا شدن قسمتی از خلیج خسارتی بالغ‌بر 32 میلیارد دلار به بار خواهد آورد.

 


به زیر آب فرورفتن ساحل شرقی قاره آمریکا، 2050 تا 2100

فجایع طبیعی

در اکتبر 2012، طوفان سندی (hurricane sandy) بسیاری از شهرهای ساحلی ایالات‌متحده را به زیر آب فروبرد. بر اساس گزارش ناسا این طوفان وحشت‌آور در هر هفت‌صد سال یک‌بار اتفاق می‌افتد. با توجه روند افزایش سطح آب اقیانوس در مجاورت سواحل شرقی تا سال 2050 بیشتر شهرهای ساحل شرقی قاره آمریکا دوباره به زیر آب خواهند رفت. 
 در سال 2012 نتیجه‌ی تحقیقات پروفسور جان بون مدرس بازنشسته موسسه علوم دریایی ویرجینیا حاکی از این بود که از سال 1987 سطح آب اقیانوس در مجاورت ساحل شرقی آمریکا به شکل چشمگیری شروع به بالا آمدن کرده است. به گفته پروفسور بون: این مسئله در تمام ساحل شرقی این قاره از کی­وست فلوریدا تا نیوفاوندلند کانادا قابل‌اندازه‌گیری است و ارتفاع اقیانوس سالانه 0.03 میلی‌متر افزایش پیدا می‌کند. نتایج تحقیقات مذکور توسط اداره مطالعات زمین‌شناسی ایالات‌متحده تائید شده است و حتی متخصصان این اداره، سرعت بالا آمدن آب اقیانوس در کالیفرنیا را سه یا چهار برابر بیشتر از مناطق دیگر دنیا برآورد می‌کنند.
تحت تأثیر این پیش‌بینی، از هم‌اکنون ساخت‌وساز در سواحل شرقی ایالت متحده سرمایه گزاری نامطمئن محسوب می‌شود و قیمت املاک در این مناطق نسبت به سواحل دیگر ایالات‌متحده افت چشمگیری داشته است. البته خطر بالا آمدن آب ساحل غربی را نیز تهدید می‌کند. بر اساس تحقیقات انجام‌شده تا سال 2050 سطح آب در ساحل نیویورک 79 سانتی‌متر افزایش خواهد داشت که این رخداد 25 درصد از مناطق این شهر را به زیر آب فرو خواهد برد. 97 درصد برق مصرفی نیویورک در این مناطق تولید می‌شود و به همین دلیل مایکل بلومبرگ شهردار سابق این شهر تقاضای 20 میلیارد دلار بودجه برای ساخت تجهیزات مقابله با سیل کرده بود که البته به تصویب نرسید.

 


وقوع بزرگ‌ترین سونامی تاریخ در جزایر کارائیب، زمان نامشخص

فجایع طبیعی

بر اساس پیش‌بینی دکتر سیمون دی از دانشگاه لندن و دکتر استیون وارد از دانشگاه کالیفرنیا، فوران بعدی کوه آتش‌فشان کومبره ویِخا (cumbre vieja) واقع در جزایر قناری، بزرگ‌ترین سونامی ثبت‌شده در تاریخ را به وجود خواهد آورد. این دو نفر با انتشار یک مقاله با عنوان فرضیه دکتر دی و دکتر وارد، ادعا می‌کنند که آخرین فوران این کوه آتش‌فشان باعث تخریب عمده‌ی ساختار زیرین آن شده است و به همین دلیل دامنه‌ی جنوبی کوه کاملا بی‌ثبات است و با کمترین نیرویی تخریب خواهد شد.


اگر کومبره ویِخا دوباره فوران کند، ریزش دامنه جنوبی آن در دریا می‌تواند بزرگ‌ترین سونامی در تاریخ بشر را ایجاد نماید. بر اساس این پیش‌بینی، این مسئله باعث ایجاد امواجی به ارتفاع 100 متر می‌شود که با سرعتی بیش از 800 کیلومتر در ساعت به سواحل مجاور برخورد می‌کنند و می‌توانند در مدت 9 ساعت به فلوریدا برسند. به گفته دکتر دی و دکتر وارد، سونامی مذکور حتما با سواحل دوردست در آمریکا و انگلستان برخورد خواهد کرد.
البته ازنظر سایر دانشمندان حتی اگر کومبره ویِخا دوباره فوران کند، تخریب دامنه جنوبی آن در یک مرحله انجام نخواهد شد و همین مسئله از وقوع یک سونامی با مشخصات فوق جلوگیری می‌کند.

 


زمین‌لرزه بزرگ در کالیفرنیا، 2015 تا 2045

فجایع طبیعی

بر اساس مطالعات سازمان زمین‌شناسی ایالات‌متحده، به‌احتمال‌زیاد در چند دهه‌ آینده یک زمین‌لرزه بی‌سابقه به بزرگی حداقل 8 ریشتر در ایالت کالیفرنیا به وقوع خواهد پیوست. احتمالا این فاجعه همان زمین‌لرزه بزرگ است که چندی پیش توسط واحد نظارت بر فعالیت گسل‌ها در کالیفرنیا پیش‌بینی شده و ساکنان کالیفرنیا در طول چند سال گذشته با ترس و وحشت در انتظار آن به سر می‌برند.
 این پیش‌بینی به دلیل مشاهده فعالیت‌هایی در گسل سن آندریاس (san andreas) انجام شده است که در محدوده دشت‌های جنوبی ایالت کالیفرنیا و در مجاورت لس‌آنجلس قرار دارد. البته بعضی از متخصصان زمین‌شناسی معتقدند که زمین‌لرزه بزرگ به دلیل باز شدن گسل هیوارد (hayward) در حوالی خلیج سانفرانسیسکو به وقوع خواهد پیوست.
عامل وقوع زمین‌لرزه بزرگ هرچه که باشد، براثر آن تمامی کالیفرنیا و قسمت‌های از سواحل شرقی ایلات متحده ویران خواهد شد. اخیرا به‌منظور تدوین یک برنامه اضطراری برای مقابله با شرایط خاص و برآورد خسارات احتمالی حاصل از زمین‌لرزه، کمیته‌ای متشکل از 300 دانشمند و دستیار تحقیقاتی تشکیل شده است که اکنون در حال مطالعه بر روی موارد مشابه و شبیه‌سازی کامپیوتری شرایط پس از زلزله هستند.
بر اساس یافته‌های این گروه، ارتعاشات ناشی از زمین‌لرزه بزرگ با سرعت 11600 کیلومتر در ساعت به حرکت درمی‌آیند که این مسئله باعث تخریب کامل آزادراه‌ها و ساختمان‌های منطقه خواهد شد. گذشته از این بزرگ‌ترین مشکل جانبی حاصل از هر زمین‌لرزه‌ای، آتش‌سوزی است و با توجه به جنگل‌های وسیع و استفاده زیاد از چوب به‌عنوان مصالح ساختمانی در کالیفرنیا، آتش‌سوزی حاصل از زمین‌لرزه بزرگ به معنای واقعی به یک جهنم سوزان تبدیل خواهد شد.
 دولت آمریکا برای آمادگی بیشتر مبلغ 5 میلیون دلار در اختیار گروهی متشکل از متخصصان دانشگاه‌های کل­تک، برکلی و واشینگتن قرار داده است که مشغول کار بر روی وسیله‌ای برای اعلام‌خطر با فاصله یک دقیقه قبل از وقوع زمین‌لرزه هستند.

 


طوفان خورشیدی عظیم، 2015 تا 2025

فجایع طبیعی

بزرگ‌تری فاجعه طبیعی که در آینده نزدیک، سرتاسر کره زمین را تهدید خواهد کرد، منشأ زمینی ندارد و از خورشید سرچشمه خواهد گرفت. 
 فعالیت طبیعی خورشید دارای یک چرخه مشخص است یعنی هرکدام از پدیده‌های مربوط به آن مانند شراره‌های خورشیدی و یا ایجاد لکه‌هایی در بعضی از قسمت‌های آن، در یک‌زمان مشخص و در یک دوره زمانی ثابت مشاهده می‌شود. آخرین فوران شراره‌های خورشیدی در جولای 2012 به وقوع پیوست و در نتیجه آن یک توده از جرم تاج خورشیدی (cme) به سمت کره زمین پرتاب شد و بعد از ورود به مدار زمین به ایستگاه فضایی استریو – ای (stereo-a) برخورد کرد.
 یک cme نوعی فوران خورشیدی و ابری به جرم یک میلیارد تن تشکیل‌شده از پلاسمای مغناطیسی است. این ابر توسط میدان مغناطیس زمین منحرف می‌شود ولی شک الکترومغناطیسی حاصل از برخورد، اختلال شدیدی در عملکرد آن ایجاد می‌کند.
طوفان خورشیدی معمولا حاوی مقدار زیادی شراره‌های خورشیدی بوده که میزان تشعشعات فرابنفش آن‌ها بسیار زیاد است. ذرات پرانرژی‌ این تشعشعات و همین‌طور cme، دلیل ازکارافتادن گسترده‌ی تجهیزات الکترونیکی ماهواره‌ها هستند.
 خوشبختانه cme 2012 تنها یک هفته قبل از رسیدن به زمین با ایستگاه فضایی استریو – ای برخورد کرد و متوقف شد. ولی به گفته پیت رایلی یکی از اعضای موسسه پیشگویی‌های علمی به‌احتمال‌زیاد در آینده نزدیک تا این حد خوش‌شانس نخواهیم بود. بر اساس محاسبات او که با مطالعه و تحلیل طوفان‌های خورشیدی در 50 سال گذشته همراه بوده است، در 10 سال آینده به‌احتمال 12 درصد زمین توسط یک طوفان خورشیدی عظیم مورد اصابت خواهد گرفت.
این برخورد احتمالا باعث ازکارافتادن ایستگاه‌های رادیوی، gps، ارتباطات ماهواره‌ای و تعداد زیادی از تجهیزات الکترونیکی در سراسر دنیا خواهد شد. شبکه‌های برق مصرفی نیز تحت تأثیر امواج الکترومغناطیسی حاصل از برخورد از کار میافتند و تاریکی تمام دنیا را در بر خواهد گرفت. بر اساس برآورد شورای ملی تحقیقات ایالات‌متحده، خسارت مالی این برخورد در سال اول 1000 تا 2000 میلیارد دلار برآورد می‌شود و بازسازی این خسارت‌ها 4 تا 10 سال زمان خواهد برد.
البته همه متخصصان با این پیش‌بینی موافق نیستند. رابرت روتلج و سایر کارشناسان مرکز پیش‌بینی شرایط اقلیمی فضا معتقدند که احتمال وقوع یک توفان خورشیدی فاجعه‌بار در آینده زیاد بسیار کمتر از مقدار پیش‌بینی‌شده است و حتی در صورت وقوع نیز تأثیراتی به این شدت نخواهد داشت. پیش‌بینی بر پایه بدترین حالات ممکن انجام گرفته‌ و تنها اخطاری برای مقابله با فاجعه احتمالی محسوب می‌شود. مسئولین و ناظران نیروگاه‌های برق کاملا از ماهیت طوفان خورشیدی آگاه هستند و به‌خوبی برای مقابله با چنین شرایطی تجهیز شده‌اند.

مترجم: محسن یزدانی

به تلگرام ما بپیوندید
میزان محبوبیت: 4.89(56 رای) | زمان دقیق: 2015-06-10T16:08:24+04:30
به اشتراک بگذارید معرفی به دوستان
ارسال نظرات
نطرات کاربران
هنوز نظری برای این مطلب ارسال نشده است.
شما اولین باشید!
عضویت در خبرنامه


    
کلیه حقوق این سایت متعلق به مجله اینترنتی بیست ستون وب سایت جامع خبری خانواده می باشد و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است

سئو و بهینه سازی سایت توسط دکتر سئو