دوشنبه ۹۶/۸/۲۹   Mon 17/11/20

مراسم شب چله در میان مردم شیراز

چاپ مطلب بازدید : 1014 سه شنبه ۱۰ آذر ۹۴

شیرازی ها در شب یلدا طبع شان عوض می شود

مراسم شب چله در میان مردم شیراز

شب چله مردم شیراز

شیرازی ها در شب یلدا طبع شان عوض می شود

اختصاصی بیست ستون:  

خانواده های شیرازی نیز همانند تمام مردم ایران ، شب یلدا را جشن می گیرند . در بلندترین شب سال دوستان و اقوام خود را دعوت کرده و با سفره ای رنگین از خوراکی ها از آنها پذیرایی می کنند . شیرازی ها در سفره شان آینه ، لاله و چند شمع روشن ، اسفند ، قاب عکس حضرت علی ، تنقلاتی چون کشمش ، نخودچی ، آجیل مشکل گشا ، حلوای ارده ، ارده یره ، انجیر ، خرما و چند شاخه گل قرار می دهند . علاوه بر آن در شب یلدا هویج پلو به همراه کشمش ، مغز گردو و رب می خورند .

سفره شب یلدای شیرازی ها شباهت زیادی به سفره هفت سین نوروز دارد که در وسط اتاق گسترانده می شود . در اطراف این سفه ظرف زیبایی از اسپند می گذارند و روی آن آتش می ریزند تا بوی خوش اسپند تمام فضای اتاق را پر کند. باید میوه هایی چون انار ، مرکبات خصوصا هندوانه هم در سر سفره باشد.

شب چله مردم شیراز

شیرازی ها مردم را به دو دسته گرم مزاج و سرد مزاج تقسیم می کنند و می گویند افراد گرم مزاج در شب یلدا باید هندوانه بخورند تا طبع شان سرد شود و افراد سرمزاج باید گرمی هایی چون خرما ، انجیر ، رنگینک و ارده شیره بخورند تا مزاج شان به گرمی برگردد. شیرازی ها در شب یلدا تا دیروقت می نشینند و با شوخی ، خاطره گویی و مشاعره شب زنده داری می کنند . بعضی از خانواده ها نیز در بلندترین شب سال فال حافظ می گیرند.

شب چله مردم شیراز

ابوالقاسم فقیری پیرامون شب یلدا در فرهنگ شیرازی می گوید :

شب یلدا بلندترین شب سال است که از زمان های دور این شب جشن گرفته می شود. در فرهنگ عمید کلمه یلدا چنین تفسیر می شود : یلدا کلمه ای سریانی به معنی میلاد، وقت ولادت، به معنی زمان ولادت حضرت عیسی هم گفتته می شود. در فارس شب یلدا را شبی می گویند که شبی درازتر از آن نیست و آن شب آخر پاییز و اول زمستان است. در فرهنگ معین نیز درباره واژه یلدا گفته می شود : یلدا یعنی درازترین شب سال ، شب اول برج جدی، شب چله برج زمستان . این کلمه در سریانی به معنای میلاد است زیرا شب یلدا با میلاد مسیح تطابق دارد و به این خاطر به این نام شهرت دارد.

در فرهنگ اساطیر و اشارات داستانی در ادبیات فارسی نیز یلدا  این چنین بیان می شود : یلدا همان طور که بیشتر فرهنگ ها می گویند به معنی میلاد عربی است و چون با میلاد مسیح تطابق دارد به این نام شهرت یافته است . زیرا ایرانیان شب یلدا را تولد میترا می دانستند و در اصل یلدا با بابانوئل اروپایی که در 25 دسامبر تثبیت شده معادل است . پس بابانوئل اروپایی همان شب یلدا یا شب چله ایرانی است .


مردم کرمان می گویند قارون به شکل هیزم شکن درب خانه ها را می زند و به اهالی خانه هیزم می دهد و بعد از آن هیزم ها به شمش طلا تبدیل می شود . به همین خاطر تا صبح می نشینند. مراسم شب یلدای ایرانی همان مراسم بابانوئل در اروپاست و از یک مایه سرچشمه می گیرد. مردم شیراز به این شب ، شب یلدا یا شب چله می گویند که طولانی ترین شب سال است.  آنها زمستان را به این صورت تقسیم می کنند:

مردم شیراز اول دی تا دهم بهمن را چله بزرگ ، از دهم بهمن تا اول اسفند را چله کوچک و از اول اسفند تا آخر اسفند را چله پیرزن می نامند . علاوه بر آن چهار روز آخر چله بزرگ و چهار روز اول چله کوچک را با نام چهار چهار معرفی می کنند و معتقدند در این هشت روز سرمای زمستان به اوج می رسد.


شب چله مردم شیراز

مردم شیراز در شب چله چه چیزهایی می خورند ؟

شیرازی ها تمام افراد را به دو دسته گرم مزاج و سرد مزاج تقسیم می کنند . کسانی که می خواهند طبعشان برگردد و سرد مزاج شوند باید در شب چله خوراکی های گرم بخورند و برعکس گرم مزاج ها در این شب باید خوراکی های سرد بخورند. بیشتر در این شب ارده شیره، خرما، رنگینک و ارده می خورند که طبع بسیار گرمی دارد. علاوه بر آن خوردن آجیل شیرین بسیار مرسوم است. آجیل شیرین از ترکیب قصبک، نخودچی، کشمش، توت خشک، مغز بادام، مغز گردو، مویز، قیصی، خرک، برنجک، برگه هلو و انجیر به دست می آید. تقریبا تمام خانواده های شیرازی در این شب هندوانه می ورند.


مراسم های شیراز در شب چله

شیرازی ها در این شب قصه و متلک می گویند ، فال کلوک ( کوزه ) می گیرند و به دیوان حافظ تفال می زنند. خیلی از خانواده ها در بلندترین شب سال فال کلوک می گیرند ، به این صورت که در کلوک ( کوزه های دهن گشاد ) روغن شیره ، ترشی یا رب انار می ریزند و روی آن را با بالعابی سبز می پوشانند . این فال برای خانم ها انجام می شود . کلوکی را میان مجلس می آورند و هر یک از زنان نشانه ای را در کلوک می اندازد. پس از آن دختر بچه ای دست خود را در کلوک می برد و یکی از اشیا را بیرون آورده و به دیگران نشان می دهد. بعد از آن یکی از زنان ترانه محلی می خواند و هر کسی از این ترانه مخصوص نتیجه ای می گیرد. البته به جای ترانه محلی گاهی اشعار دیوان حافظ را هم می خوانند.

خوشا امشو که مهمون شمایم
کبوتر وار در بوم شمایم
ترشرویی مکن بر روی مهمون
خدا دوند که فرداشو کجایم

به تلگرام ما بپیوندید
میزان محبوبیت: 4.96(113 رای) | زمان دقیق: 2015-12-01T01:43:02+03:30
به اشتراک بگذارید معرفی به دوستان
ارسال نظرات
نطرات کاربران
هنوز نظری برای این مطلب ارسال نشده است.
شما اولین باشید!
عضویت در خبرنامه


    
کلیه حقوق این سایت متعلق به مجله اینترنتی بیست ستون وب سایت جامع خبری خانواده می باشد و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است

سئو و بهینه سازی سایت توسط دکتر سئو