چهارشنبه ۹۷/۱۱/۳   Wed 19/1/23

خلاقیت چیست؟ چگونه می‌توان خلاق‌تر بود؟

چاپ مطلب بازدید : 200 چهارشنبه ۱۲ دی ۹۷

آیا می دانید اکثر افراد ثروتمند جهان خلاق بوده اند؟ خلاقیت و همه اسرار خلاق تر بودن را در این مطلب بخوانیم

خلاقیت

بسیاری افراد تنها هنرمندان، نویسندگان و مخترعان را افرادی خلاق می‌دانند و گمان می‌کنند این خصوصیت به صورت ذاتی در برخی انسان‌ها وجود دارد و برخی دیگر از آن بی‌بهره‌اند. اگر می‌خواهید از درست یا غلط بودن این فرضیه آگاه شوید و بیشتر از آن با تعریف خلاقیت آشنا شده و روش‌هایی برای تقویت قدرت خلاقیت بیابید مطلب امروز بیست‌ستون را به هیچ وجه از دست ندهید.

خلاقیت می‌تواند به طرق گوناگون و به بیان‌های مختلف تعریف شود اما همه تعاریف ارائه شده از آن کم و بیش مشابه یکدیگر هستند و به موارد مشخصی اشاره می‌کنند.

در یک تعریف جامع و موجز از خلاقیت می‌توان گفت که خلاقیت به استفاده از قدرت تخیل در جهت ساختن و خلق یک ایده یا محصول تازه گفته می‌شود.

محصول حاصل از خلاقیت می‌تواند ملموس یا ناملموس باشد. به این معنی که گستره خلاقیت بسیار متنوع بوده و از اختراع یک دستگاه جدید و نوشتن یک داستان کوتاه تا یافتن راه‌حلی تازه برای یک مسئله را در بر می‌گیرد.

در تعریف دیگری از خلاقیت می‌توان گفت که خلاقیت منبع اصلی معنا بخشیدن به زندگی انسان‌ها محسوب می‌شود و بیشتر چیزهایی که در جهان ما وجود دارد و جالب، مفرح و کاربردی هستند حاصل خلاقیت یک یا گروهی از انسان‌ها می‌باشند.

چرا خلاقیت مهم است؟

همه ما می‌دانیم که خلاقیت مهم است اما پیش از ادامه بحث باید به این پرسش پاسخ دهیم که چرا خلاقیت اهمیت دارد؟

پاسخ ساده و سرراستی که می‌توان به چرایی اهمیت خلاقیت داد این است که این ویژگی زندگی را برای انسان‌ها راحت‌تر، جذاب‌تر، هیجان‌انگیزتر و بامعنی می‌کند.

خلاقیت به ظهور فردیت انسان‌ها و بروز استعدادهای نهفته در هر فرد کمک می‌کند. از طرف دیگر خلاقیت به فهم بهتر جهان پیرامون با استفاده از یافتن ارتباط بین موضوعات مختلف کمک می‌کند.

موضوع دیگری که در رابطه با چرایی اهمیت خلاقیت وجود دارد این است که افراد خلاق در زندگی شخصی خود نیز می‌توانند راحت‌تر مسائل و مشکلات را حل کنند. در واقع آن‌ها مشکلات را به عنوان مانع نمی‌بینند بلکه آن‌ها را فرصت‌ها و چالش‌هایی برای پیشرفت بیشتر می‌دانند.

بنابراین آنچه خلاقیت می‌نامیم از آن رو مهم است که به زندگی بهتر و راحت‌تر انسان‌ها هم در سطح فردی و هم در سطح اجتماعی کمک می‌کند.

خلاقیت

خلاقیت ذاتی است یا اکتسابی؟

تحقیقات بسیاری که در رابطه با خلاقیت و ذاتی یا اکتسابی بودن آن انجام شده است نشان می‌دهند که همه افراد می‌توانند خلاق باشند و این موضوع مختص عده‌ای به خصوص نیست.

ممکن است برخی افراد در طول زمان خلاقیت خود را تقویت کرده و به همین دلیل در انجام فعالیت‌های خلاقانه مانند نوشتن داستان یا ساختن یک کاردستی بهتر عمل کنند اما این بدان معنا نیست که تنها این افراد می‌توانند خلاق باشند و بقیه از داشتن این ویژگی محروم هستند.

در واقع خلاقیت یکی از ویژگی‌های مهم انسان بودن است. این ویژگی در کنار تعدادی خصوصیت دیگر ما را از سایر گونه‌های جانوری متمایز می‌کند.

بنابراین تمام افراد این گونه این ویژگی را در وجود خود دارند و با تمرین و تقویت آن می‌توانند خلاق‌تر شده و استعدادهای خود را شکوفا کنند.

برخی از روانشناسان معتقدند که تمام انسان‌ها خلاق به دنیا می‌آیند اما محیط نامناسب و تربیت ناصحیح خلاقیت آن‌ها را ضعیف و ضعیف‌تر می‌کند تا جایی که برخی افراد گمان می‌کنند از داشتن خلاقیت بی‌بهره‌اند.


همچنین بخوانید: قضاوت میکنم، پس هستم!

مسئله دیگری که در رابطه با خلاقیت اهمیت دارد این است که برخلاف آنچه اکثر افراد تصور می‌کنند، مختص سن به خصوصی نیست و در هر سن و سالی قابل رشد و پرورش است. اما متاسفانه در جهان امروز از اکثر افراد بزرگسال انتظار می‌رود واقع‌بین باشند و از رویاپردازی و ایده‌های عجیب و جدید بپرهیزند، این مسئله باعث می‌شود این تصور غلط به وجود بیاید که خلاقیت تنها در سنین پایین بروز می‌کند و با بالا رفتن سن ویژگی خلاقیت در افراد از بین می‌رود یا بسیار کمرنگ می‌شود.

مطالعه‌ای در همین زمینه در سال 1968 میلادی انجام شده است که در آن از چند گروه سنی مختلف استفاده شد: گروه اول کودکان 3 تا 5 سال، گروه دوم کودکان 10 ساله، گروه سوم نوجوانان 15 ساله و گروه چهارم افراد بزرگسال. نتایج به دست آمده از این تحقیق محققان را بسیار متعجب کرد.


بر اساس این تحقیق میزان خلاقیت در کودکان 3 تا 5 سال 98 درصد، در کودکان 10 ساله، 30 درصد، در گروه نوجوانان 12 درصد و در گروه بزرگسالان تنها 2 درصد گزارش شد.

این پژوهش به خوبی نشان داد که تاثیر قوانین و قواعد دنیای بزرگسالان بر خلاقیت تا چه حد منفی و بازدارنده است. از طرف دیگر سیستم آموزشی نیز تا حد بسیار زیادی خلاقیت کودکان را سرکوب کرده و آن‌ها را به بزرگسالانی تبدیل می‌کند که کنجکاوی و جرئت امتحان کردن را از دست داده‌اند.

 

چگونه خلاق‌تر شویم؟

اگر شما هم از جمله افرادی هستید که در سیستم اشتباه آموزشی یا کاری خلاقیت خود را سرکوب کرده و به آن اجازه بروز نداده‌اید نگران نباشید!


همچنین بخوانید: پرتاب چند باره یک تاس

راه‌های بسیاری برای بازسازی خلاقیت و استفاده از آن وجود دارد، برخی از این راه‌ها بسیار ساده هستند و برخی دیگر به زمان و تمرین بیشتری نیاز دارند. از جمله راه‌های افزایش خلاقیت می‌توان به سفر رفتن، تجربه یک فعالیت تازه و آموختن یک زبان جدید اشاره کرد.

نکته‌ای که در رابطه با چگونگی تقویت و بازسازی خلاقیت وجود دارد این است که باید سعی کنید در همه موقعیت‌ها تا حد امکان آماده تجربه کردن اتفاق‌های تازه باشید و از آن‌ها نترسید.

موضوع مهم دیگر کنجکاوی است، کنجکاو بودن یکی از خصوصیات اصلی کودکان است، آن‌ها همواره سعی می‌کنند از آنچه در اطرافشان می‌گذرد سر در بیاورند و به طور مداوم پرسش‌هایی مطرح می‌کنند. این ویژگی کودکان یکی از دلایل اصلی خلاق‌تر بودن آن‌ها نسبت به افراد بزرگسال است.


خلاقیت

خلاقیت با مغز ما چه می‌کند؟

تحقیقی که در رابطه با آنچه در هنگام انجام فعالیت‌های خلاقانه در مغز ما اتفاق می‌افتد انجام شده است نشان می‌دهد که در این زمان بخش‌هایی از مغز که در زندگی روزمره و فعالیت‌های عادی استفاده نمی‌شوند، فعال شده و یا میزان فعالیت آن‌ها افزایش می‌یابد.

همه ما شنیده‌ایم که نیمکره چپ مغز بیشتر با منطق و چارچوب‌ها سر و کار دارد و نیمکره راست به خلاقیت و تفکر آزادانه مرتبط است. این گفته تا حدی فعالیت مغز را به صورت ساده تشریح می‌کند اما واقعیت این است که مغز انسان بسیار پیچیده‌تر از این موضوع است.


همچنین بخوانید: تست هوش: برچسب مکعب مجهول

آزمایش‌ها و مطالعات جدیدی که بر روی کارکرد و فعالیت مغز انجام شده است نشان می‌دهد که ایده‌ها و فکرهای خلاقانه فقط با نیمکره راست مغز در ارتباط نبوده و بیشتر با چگونگی اتصال بخش‌های مختلف مغز با یکدیگر مرتبط هستند. به این معنی که هرچه مغز انسان بتواند بین بخش‌های جدا از هم که به صورت مجزا فعالیت می‌کنند ارتباط برقرار کند احتمال به وجود آمدن ایده‌های خلاقانه بیشتر شده و قدرت خلاقیت افزایش می‌یابد.

مراحل رسیدن به یک ایده خلاقانه

 برخی از روانشناسان بر این باورند که خلاقیت دارای یک سیر و تعدادی مرحله است که در نهایت به خلق یک محصول یا ایده منتهی می‌شود.

مراحلی که برای خلق یک ایده جدید طی می‌شوند را می‌توان به صورت زیر طبقه‌بندی کرد:


همچنین بخوانید: تست هوش:مجموع ویژه نقاط

در مرحله اول که اصطلاحا به آن جهت یابی گفته می‌شود افراد به موضوع خاصی علاقه‌مند شده و در مورد آن کنجکاو می‌شوند. در این مرحله افراد به جمع‌آوری اطلاعات در رابطه با موضوع مورد نظر می‌پردازند.

مرحله دوم که با نام مرحله پرورش ایده شناخته می‌شود شامل تعریف مسئله و تلاش برای یافتن راه‌حل‌های مختلف می‌شود. در این مرحله اطلاعات جمع‌آوری شده از مرحله اول تجزیه و تحلیل شده و برای استفاده در جهت حل مسئله آماده می‌شوند.

مرحله سوم که به آن روشن‌سازی گفته می‌شود شامل در نظر گرفتن ایده‌های متفاوت و متنوع می‌شود. در واقع در این مرحله تمام راه‌حل‌های ممکن که به ذهن می‌آید بررسی می‌شود و سعی می‌شود با دید باز به مسائل نگریسته شود.


مرحله چهارم در فرآیند خلاقیت مرحله بازبینی است. در این مرحله افراد نتایج کار خود را با نمونه‌های مشابه که پیش‌تر انجام شده است مقایسه می‌کنند و نقاط ضعف و قوت را پیدا می‌کنند.

در مرحله پنجم که ارتباط نامیده می‌شود افراد حاصل خلاقیت خود را در معرض نقد و نظر متخصصان و صاحب‌نظران قرار می‌دهند و به کمک داوری آن‌ها تلاش می‌کنند عیب و نقص‌های کار خود را برطرف نمایند.

در مرحله ششم و آخر که انتشار نام دارد پروژه منتشر شده و در دسترس همه قرار می‌گیرد و جامعه انسانی می‌تواند از ثمرات آن بهره ببرد.

خلاقیت

روش‌های عملی برای افزایش خلاقیت


همچنین بخوانید: معمای المپیادی: خرس قطبی

برای افزایش خلاقیت و فعال کردن قوه تخیل راه‌های بسیاری وجود دارد که در ادامه به برخی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین آن‌ها می‌پردازیم.

1- هر روز یک کار خلاقانه انجام دهید.

همانطور که عضلات بدن در صورت بی‌حرکت بودن ضعیف و ضعیف‌تر می‌شوند، قدرت خلاقیت نیز در صورت بی‌توجهی هر روز ضعیف‌تر شده و توان خود را از دست می‌دهد.

از طرف دیگر هرچه از قدرت خلاقیت خود بیشتر استفاده کنید آن را فعال‌تر و قوی‌تر می‌کنید.

بنابراین مهم است که هر روز زمانی را برای انجام یک کار خلاقانه در نظر بگیرید. این فعالیت خلاقانه لازم نیست خیلی عجیب و غریب باشد. نوشتن یک شعر کوتاه یا حتی خاطرات روزانه، پختن یک غذای جدید و یا گرفتن یک عکس زیبا همگی فعالیت‌های خلاقانه به حساب می‌آیند.

2- موسیقی را فراموش نکنید.


گوش کردن به موسیقی علاوه بر کمک به آرامش ذهنی می‌تواند خلاقیت شما را نیز افزایش دهد. می‌توانید در حین کار موسیقی مورد علاقه خود را پخش کنید و تاثیرات مثبت آن را مشاهده کنید.

گوش کردن به موسیقی کلاسیک برای افزایش خلاقیت به شدت توصیه می‌شود.

3- ساعت بدن خود را بشناسید.

ساعت بدن هر شخص با اشخاص دیگر متفاوت است و نمی‌توان فرمول خاصی برای همه افراد ارائه کرد. به همین دلیل مهم است که بدانید در چه ساعاتی از روز خلاق‌تر هستید و در چه ساعاتی بیشتر به استراحت نیاز دارید.

برخی از افراد شب‌ها بهتر کار می‌کنند و قدرت خلاقیت برخی افراد در طول روز افزایش می‌یابد.

 تحقیقات بسیاری در این رابطه انجام شده است و برخی از آن‌ها این موضوع را به ژنتیک افراد نیز مرتبط دانسته‌اند.

4- مدام در حال آموختن باشید.


آموختن نباید به مدرسه و دانشگاه محدود شود. برای خلاق‌تر شدن و استفاده بهتر از خلاقیت مهم است که سعی کنید هر روز یک مطلب تازه بیاموزید. این مطلب می‌تواند در رابطه با شغل فعلیتان یا علاقه‌مندی‌های شخصیتان باشد.

5- استفاده از شبکه‌های اجتماعی را محدود کنید.

غرق شدن در زندگی مجازی و به خصوص شبکه‌های اجتماعی می‌تواند شما را از زندگی واقعی جدا کرده و توان شما را برای استفاده از قدرت خلاقیت و شکوفا کردن استعدادهایتان کاهش می‌دهد.

بهتر است استفاده از فضای مجازی را محدود کرده و به صورت کنترل شده در این فضا وقت بگذرانید.

6- از تجربه‌های جدید نهراسید.

همانطور که پیش‌تر نیز اشاره کردیم یکی از اساسی‌ترین روش‌های افزایش خلاقیت جرئت امتحان کردن تجربه‌ها و اتفاقات تازه است.

اگر همیشه همان کارهای همیشگی را انجام دهید همان آدم قبلی می‌مانید و تغییری در زندگی شما به وجود نخواهد آمد.

تجربه‌های جدید فکر شما را گسترش داده و به فعال‌تر شدن قدرت خلاقیت کمک می‌کنند.

7- فعالیت‌های گروهی انجام دهید.

انجام فعالیت‌های دسته‌جمعی خلاقانه نیز به اندازه فعالیت‌های فردی می‌تواند در تقویت خلاقیت موثر باشد.

در یک گروه شما با نظرات مختلف آشنا شده و می‌توانید از جنبه‌های جدیدی به یک موضوع مشخص نگاه کنید.

8- از اطلاعات مختلف در جهت هدف خود استفاده کنید.

امروزه و در عصر ارتباطات و اطلاعات، دسترسی به کتاب‌ها و مقالات مختلف از سراسر جهان بسیار ساده شده و می توانید از اتاق کار خود به آخرین اخبار و اطلاعات در رابطه با موضوعات مختلف دسترسی داشته باشید.

این دسترسی وسیع و گسترده از یک جهت می‌تواند خلاقیت را محدود کرده و افراد را گیج کند اما اگر به درستی و هدفمند از آن‌ها استفاده شود باعث تقویت خلاقیت و بیشتر شدن سرعت انجام پروژه خواهد شد.    

 

تهیه و ترجمه: آذین رضایی

به تلگرام ما بپیوندید
5 ستاره از 5 در 2 رای

عنوان این مقاله : خلاقیت چیست؟ چگونه می‌توان خلاق‌تر بود؟

رای شما :
زمان دقیق: 2019-01-02T21:18:24+03:30
به اشتراک بگذارید معرفی به دوستان
ارسال نظرات
نطرات کاربران
هنوز نظری برای این مطلب ارسال نشده است.
شما اولین باشید!
عضویت در خبرنامه


    
کلیه حقوق این سایت متعلق به مجله اینترنتی بیست ستون | همه چیز برای زندگی بهتر می باشد و استفاده از مطالب با ذکر منبع بلامانع است